ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΜΟΥ ΚΙ ΕΓΩ

Θέλω να με νοιώθεις κοντά σου, να μ' εμπιστεύεσαι, να μου ζητάς βοήθεια και να μου εκμυστηρεύεσαι τα μυστικά σου, θέλω να είμαστε φίλοι. .. » Θα μπορούσαν να είναι τα λόγια κάποιου γονέα που αγωνιά για τη σχέση του με το παιδί του ...

"Θα ήθελα να μπορώ να σ' εμπιστεύομαι, να με ακούς χωρίς να βάζεις τις φωνές και χωρίς να με επικρίνεις ή να μου απαγορεύεις οτιδήποτε, Θα ήθελα να μπορείς να με καταλαβαίνεις και να μου συμπαραστέκεσαι ... ». Θα μπορούσαν να είναι τα λόγια οποιουδήποτε παιδιού, που αναζητά και χρειάζεται τη σχέση με τους γονείς 
του ...

Ε λοιπόν, ναι, η σχέση γονέων και παιδιών είναι τόσο σημαντική και τόσο όμορφη και για τις δυο πλευρές, που δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί, Μια σχέση που περνά κρίσιμες στιγμές μέσα στο θεσμό της « Οικογένειας» που κι αυτός δοκιμάζεται! Γονείς και παιδιά: Η ειδυλλιακή εικόνα μιας αδιάσπαστης ενότητας ξεθωριάζει! Καθημερινά μιλάμε πια για άσχημες καταστάσεις. Έτσι δημιουργείται ένα οξύτατο πρόβλημα, που επεκράτησε να λέγεται « Χ ά σ μ α γ ε ν ε ώ ν » .

Ας το δούμε ... είναι σημαντικότατο!

Λέγοντας « Χ ά σ μ α γ ε ν ε ώ ν» εννοούμε το ρήγμα που δημιουργείται ανάμεσα σε δύο γενιές, στη γενιά των ωρίμων που βρίσκεται στο στίβο της κοινωνικής δραστηριότητας και τη γενιά των νέων, ουσιαστικά των εφήβων, που ετοιμάζεται να μπει σ' αυτόν.

Το ρήγμα αυτό προέρχεται απ' τις διαφορές ή και την αντίθεση ιδεών, συμπεριφοράς και αντιλήψεων για τη ζωή και για όσα συμβαίνουν σ' αυτή!

Χωρίς αμφιβολία, χάσμα υπήρχε σε όλες τις προηγούμενες εποχές, σε όλες τις γενιές και σ' όλους τους πολιτισμούς. Μόνο που ποτέ δεν ήταν τόσο μεγάλο όσο σήμερα ή τουλάχιστον δεν προσπαθούσε να γίνει τέτοιο!

Μην ξεχνάμε πώς χάσμα υπάρχει ακόμη και στα άτομα της ίδιας γενιάς, ακόμη δε και στο ίδιο άτομο!

Ιδανικοί γονείς δεν υπάρχουν! Αλλά και να υπήρχαν, πάλι τα παιδιά θα δημιουργούσαν τις αντιθέσεις τους! Ιδανικά παιδιά δεν υπάρχουν πάλι! Και να υπήρχαν, πάλι οι γονείς θα ανησυχούσαν! Μόνο αν υπήρχαν ιδανικοί γονείς και ιδανικά παιδιά, δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα. Γι' αυτό ας πορευθούν προς τα εκεί και οι γονείς και τα παιδιά. Δηλαδή προς το ιδανικό ανέβασμα του εαυτού τους! Πιο 
κάτω θα δούμε ποιο ακριβώς είναι ...

Σαφώς, μέσα απ' αυτό τον προσδιορισμό, χάσμα γενεών ανέκαθεν υπήρχε. Στις τελευταίες δεκαετίες, συνεπώς και στις μέρες μας, πήρε τρομακτικές διαστάσεις, συνεπεία της θεαματικά μεγάλης προβολής που του δόθηκε.

Όλοι οι ειδικοί εκτιμούν, πώς αυτό το διαχρονικό « φ υ σ ι κ ό » φαινόμενο, διαφοροποιημένο κατά εποχές, έγινε σήμερα μεγάλο γιατί το μεγαλοποιήσαμε. Θα έλεγε κανείς, πώς υπάρχουν «Κ ά π ο ι ο ι» , που καθημερινά καταβάλλουν κάθε προσπάθεια, αυτό το χάσμα όλο και να ανοίγει! Ως το βαθμό που να γίνει αγεφύρωτο και να φθάσει η στιγμή που να μην υπάρχει η δυνατότητα συνάντησης των γενεών!

Το «φ υ σ ι κ ό» χάσμα των γενεών άρχισε να παίρνει τρομακτικές διαστάσεις απ' τη δεκαετία του '60 και ύστερα, με την έντεχνη προβολή της φιλοσοφίας της « α π ε λ ε υ θ έ ρ ω σ η ς » απ' τη «κ ο τ α π ί ε σ η» των μεγαλυτέρων, με την άρνηση κάθε πνευματικής αξίας, και την εγκαθίδρυση της λεγόμενης «η θ ι κ ή ς της α ν η θ ι κ ό τα η τ α ς» .

Οι « Κ ά π ο ι ο ι» που είπαμε πριν, θέλοντας να διαφθείρουν τη νεολαία και να την οδηγήσουν στην ηθική ασυδοσία και τον όλεθρο, χρησιμοποίησαν πολλές μεθόδους, Άρχισαν με το ροκ και συνέχισαν με τη λεγόμενη « σ ε ξ ο υ α λ ι κ ή ε π α ν ά σ τ α σ η» ή « σ ε ξ ο υ α λ ι κ ή α π ε λ ε υ θ έ ρ ω σ η », την επικράτηση - επιβολή του θεάματος και ταυτόχρονα την υποβάθμισή του, τα ποικίλα μέσα ψυχαγωγίας 
και διασκέδασης, τα ναρκωτικά κλπ. Ε, λοιπόν, δεν μπορούσαν να αφήσουν ανέγγιχτη και την οικογένεια, τις ίδιες τις σχέσεις των γονιών και των παιδιών, που στα σίγουρα αποτελεί κυματοθραύστη στις άνομες και καταστρεπτικές βλέψεις τους. Στ' αλήθεια, τίποτα δεν είναι τυχαίο!

Ο Τζον Κόνκγερ, καθηγητής της Κλινικής Ψυχολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο βιβλίο του «Η εφηβική ηλικία μια καταπιεσμένη γενιά» γράφει τα εξής χαρακτηριστικά:

«Υπάρχει ένα « Χ ά σ μ α γ ε ν ε ώ ν» , αλλά δεν είναι ούτε τόσο μεγάλο ούτε τόσο καινούργιο, όσο μας έκαναν να πιστεύουμε. Ακόμη και όταν το «Κ ί ν η μ α τ ω ν ν έ ω ν» βρισκόταν στη μεγαλύτερή του ανάπτυξη, τη δεκαετία του '60, η μεγάλη πλειοψηφία γονιών και εφήβων στις ΗΠΑ πίστευαν ότι ναι μεν το χάσμα, υπήρχε, αλλά του 
είχαν αποδώσει υπερβολικές διαστάσεις». Και συνεχίζει:

«Σύγχρονες έρευνες δίνουν την ίδια εικόνα. Σε μια πρόσφατη μελέτη Αμερικανών εφήβων ηλικίας 13 ως 19 χρόνων, η πλειοψηφία (87 αγόρια και 89 κορίτσια) δήλωσαν ότι εκτιμούσαν πολύ τους γονείς τους σαν ανθρώπους και σχεδόν το ίδιο ποσοστό δήλωσαν ότι εκτιμούν πολύ τις ιδέες και τις απόψεις τους. Λιγότερο από το 1/5 όλων των εφήβων συμφώνησαν ότι «έχουν εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια να συνεννοηθούν με τους γονείς τους». Τα 2/3 των νεαρών Αμερικανών ηλικίας 16-25ετών Θεωρούν την οικογένεια μια «πολύ σημαντική αξία» κι ένα αντίστοιχο ποσοστό Θα προτιμούσε μεγαλύτερη έμφαση στους παραδοσιακούς οικογενειακούς δεσμούς».

Και στη χώρα μας μεγάλη επιστημονική έρευνα που έγινε από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών ερευνών σ' όλη την Ελλάδα σε νέους 15- 24 ετών έδειξε το ίδιο, που εντυπωσίασε τους επιστήμονες. Ότι δηλαδή τα αγόρια και τα κορίτσια στη συντριπτική τους πλειοψηφία, δήλωσαν ότι έχουν καλές σχέσεις και με τους δύο γονείς (τα ποσοστά κυμαίνονται από 69 μέχρι 91). Είναι αξιοσημείωτο δε ότι τα αγόρια που έχουν καλές σχέσεις και με τον πατέρα και με τη μητέρα τους παρουσιάζουν ποσοστό υψηλότερο από το αντίστοιχο των κοριτσιών - ιδιαίτερα στη μικρή ηλικία, όπου η διαφορά είναι στατιστικά σημαντική.

Συγκεκριμένα η έρευνα έδειξε τα εξής:

Οι σχέσεις είναι καλύτερες με τη μητέρα και για τα αγόρια και για τα κορίτσια, ιδιαίτερα δε για τα κορίτσια. Οι σχέσεις και με τους δύο γονείς βελτιώνονται στις ηλικίες 20-24 ετών.

Το γεγονός ότι τα αγόρια έχουν καλύτερες σχέσεις και με τον πατέρα και με τη μητέρα απ' ό,τι τα κορίτσια, δείχνει ότι οι γονείς είναι πιο αυστηροί στα κορίτσια (ιδιαίτερα δε ο πατέρας). Η ίδια έρευνα δε έδειξε ότι το πρόβλημα αυτό μεγαλώνει όσο προχωρούμε απ' τα αστικά κέντρα προς τις αγροτικές περιοχές.

Τελικά το «χάσμα των γενεών» ως πρόβλημα είναι τρίτο για τα αγόρια, σε σχέση με άλλα, και δεύτερο για τα κορίτσια στις ηλικίες των 15-19 ετών, ενώ στις ηλικίες των 20 - 24 ετών είναι απ' τα τελευταία προβλήματα που απασχολεί και τα δύο φύλα!

Τελικά αυτές είναι οι διαστάσεις του προβλήματος που εξετάζουμε. 
Όχι ότι είναι ασήμαντο ως πρόβλημα, αλλ' ούτε και ότι είναι το κατ' εξοχήν πρόβλημα, όπως προβάλλεται ηθελημένα.

ΑΙΤΙΑ: ΑΣ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΟΥΜΕ ΝΑ ΕΝΤΟΠΙΣΟΥΜΕ ΜΕΡΙΚΑ ΑΠ' ΤΑ ΑΙΤΙΑ, ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ:

Η έκρηξη της εφηβείας: Ως την ηλικία των 11-12 χρόνων τους τα παιδιά μένουν στενά συνδεδεμένα με τους γονείς τους και υπάκουα σ' αυτούς. Παραδέχονται την εξουσία των γονιών τους σαν κάτι φυσιολογικό και ό,τι τους ζητούν το αποδέχονται ως σωστό.

Εκεί που τα πράγματα αλλάζουν, ακόμη και ριζικά, είναι στην εφηβεία και ουσιαστικά τελειώνουν στο πέρας της και την είσοδο στην νεανική ηλικία.

Έτσι απ' τη μια έχουμε την επανάσταση των νέων, λόγω της ηλικίας που διέρχονται και μια τάση για αμφισβήτηση των πάντων κι απ' την άλλη τη δυσκινησία (κάποτε και ακινησία) των θέσεων των μεγάλων για το ... αλάθητό τους, που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα νεαρά μέλη της οικογένειάς τους σαν παιδιά, όπως μέχρι πρότινος ήταν.

Απ' την σύλληψή του ο άνθρωπος δεν κάνει τίποτ' άλλο, παρά συνεχή βήματα ανεξαρτησίας ανάλογα πάντα με την ανάπτυξή του. Τα βήματα αυτά σταματούν όταν θα έχει αναπτυχθεί πλήρως, δηλαδή στη νεανική ηλικία. Εκεί όμως που είναι χαρακτηριστική αυτή η τάση, είναι πάλι στην εφηβεία. Στην περίοδο αυτή προσπαθεί ν' απομακρυνθεί απ' τους γονείς του προκειμένου να δημιουργήσει τη δική 
του ανεξάρτητη οντότητα. Η τάση αυτή είναι ασφαλώς αναγκαία, 
φυσιολογική επιβεβλημένη, επομένως και επιθυμητή. Όμως αυτή η ανεξαρτητοποίηση, διέρχεται απαραίτητα απ' την αμφισβήτηση της εξουσίας των γονιών, γι' αυτό και η κριτική διάθεση, ακόμη και η απόρριψη όλων όσων αυτοί κάνουν, είναι εμφανής.

Τούτο είναι το μεγάλο σημείο που πρέπει να κατανοήσουν οι μεγάλοι, να δείξουν διαλλακτικότητα και κυρίως πολιτική, αν όχι απαραίτητα και θέσεις.

Να γιατί λένε οι έφηβοι:

«Δεν τα πάμε καθόλου καλά. Δεν νομίζω ότι μπορεί να με ακούσει και να με βοηθήσει "Όσες φορές του ζητάω να μιλήσουμε και του λέω ότι δεν με καταλαβαίνει, μοιάζει να παγώνει και λέει ότι είναι διατεθειμένος, αλλά δεν ξέρει τί φταίει και δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε».

Ωστόσο δεν είναι μόνο ο γονιός που μπορεί να τρομοκρατήσει το παιδί του, αλλά και ένα παιδί μπορεί να τρομοκρατήσει το γονιό. Ειδικά στην εφηβεία, με όλη την επιθετικότητα που μπορεί να βγάλει, το παιδί μπορεί να τρομοκρατήσει το γονιό και να τον κάνει να μην μπορεί να ανταποκριθεί στο ρόλο του. Όσο και να φαίνεται παράξενο, η εποχή μας έχει επιτείνει το όλο πρόβλημα της εφηβείας κι επομένως έχει κάνει ακόμη πιο θορυβώδεις και χαρακτηριστικές τις εκρήξεις της.

Κι αυτό γιατί, απ' την μεταπολεμική περίοδο παρουσίασε γρήγορους ρυθμούς η σωματική αύξηση, η διανοητική ανέλιξη (=εξέλιξη) και η κοινωνική προσαρμογή. Αντίθετα παρατηρείται μια βραδύτητα στην ψυχική, συναισθηματική και πνευματική ωρίμανση. Αυτή η ασύμμετρη ανάπτυξη είναι η σημαντικότερη αιτία του φαινομένου του ταραχώδη χαρακτήρα των σύγχρονων εφήβων.

Έτσι, οι νέοι αρνούνται πιο εύκολα σήμερα και πιο δυναμικά, ας το πούμε έτσι, την πείρα των μεγαλυτέρων, τους αγώνες και τις αγωνίες τους. Αντιμετωπίζουν πολλές φορές τον μεγαλύτερο σαν άτομο που δεν έχει να πει τίποτα για οτιδήποτε!

2. Η ... διαφορά εποχής γονιών και παιδιών! Οι διαφορές αντιλήψεων και ιδεών, δημιουργούνται αναπόφευκτα και απ' τη χρονική απόσταση των γενεών. Κάθε νέα γενιά ζει σε μια καινούργια ιστορική φάση, διαφορετική απ' την προηγούμενη λίγο πολύ σε όλα, οπότε και ενεργεί διαφορετικά. Μάλιστα κάθε νέα γενιά χαρακτηρίζεται από αυστηρή κριτική διάθεση κάθε παλιού, καθιερωμένου, κατεστημένου. Απ' την άλλη πλευρά οι ενήλικες είναι απρόθυμοι να δεχθούν καινούργιες αντιλήψεις, ριζοσπαστικές αλλαγές ή καινοτομίες. Έχουν συνηθίσει να ζουν σ' ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής, βολεύτηκαν σ' αυτόν ή πραγματικά είναι σωστός και δοκιμασμένος αυτός ο τρόπος και τους ενοχλεί καθετί καινούργιο και πρωτότυπο. Επόμενο είναι να δημιουργεί έτσι ένα χάσμα.

Αν τώρα λογαριάσουμε τις αλματώδεις βιομηχανικές, οικονομικές, κοινωνικές κλπ. εξελίξεις που έχουν συμβεί τουλάχιστον τη μεταπολεμική περίοδο, γίνεται φανερό πώς μια χρονική περίοδος 25-30 ετών για παράδειγμα δεν είναι καθόλου ασήμαντη. Έχουν γίνει εξελίξεις σχεδόν στα πάντα, που είναι επόμενο να δημιουργείται πρόβλημα και χάσμα στις γενεές.

Για παράδειγμα οι μεγαλύτεροι σήμερα ως έφηβοι είχαν ν' αντιμετωπίσουν το μεγάλο πρόβλημα της επιβίωσης από υλική άποψη. Οι σημερινοί έφηβοι αυτό το έχουν λύσει και είναι αντιμέτωποι με άλλου είδους προβλήματα και κυρίως είναι προβλήματα επιβίωσης από πνευματική και ψυχική άποψη, που οδηγούν και σε προβλήματα 
σωματικά.

ΔΙΑΛΟΓΟΣ – ΔΙΑΛΟΓΟΣ - ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Η επιτυχία ενός τόσο μεγάλου έργου που είναι η σύγκλιση και η σμίκρυνση του χάσματος των γενεών, δεν μπορεί να γίνει δίχως επικοινωνία μεταξύ τους. Δίχως διάλογο, επιχειρήματα, πειθώ Φράσεις του τύπου «θα το κάνεις γιατί το λέω εγώ » ή « Κάνω αυτό γιατί έτσι μου αρέσει» δεν λύνει κανένα πρόβλημα. Αντίθετα τα περιπλέκει. Θυμίζει μεσαίωνα. Με τον αυταρχισμό και τον « ετσιθελισμό », τα πράγματα περιπλέκονται, οδηγούνται σε τραγικό αδιέξοδο. Σίγουρα!

Πάντα η αυταρχική διακυβέρνηση τροφοδοτεί εκρηκτικές επαναστάσεις. Και ο «ετσιθελισμός» τυφλώνει και οδηγεί στα βάραθρα!

Με τον αυταρχισμό επιχειρείται ισοπέδωση της προσωπικότητας. Αν τα παιδιά μπορέσουν και τον αποδεχθούν, αύριο θα βγουν απ' τη εφηβεία χωρίς αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση, ανίκανοι να είναι αυτάρκεις, να δράσουν ανεξάρτητα ή να σκεφθούν. για τον εαυτό τους ελεύθερα. Κι αυτό γιατί δεν τους δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να δοκιμάσουν τις δικές τους ιδέες. Οι γνώμες τους αντιμετωπίζονταν ως ανάξιες λόγου και δεν μπόρεσαν να πάρουν ποτέ τις δικές τους ευθύνες.

Με τον «ετσιθελισμό » οι νέοι πορεύονται σ' ένα δρόμο που δεν ξέρουν που οδηγεί και συνήθως δεν φθάνουν ποτέ στο σκοπό τους. Κι αν αυτό γίνει το κατορθώνουν με πληγές που δεν επουλώνονται ποτέ.

Ο διάλογος προϋποθέτει σοβαρότητα, υπευθυνότητα, ωριμότητα, κρίση, αντίληψη, σκέψη. Απαιτεί γαλήνη, ηρεμία, ειρήνη, αμεσότητα, εντιμότητα, πραγματική επικοινωνία. Διαφορετικά δεν μπορεί να γίνει. Ο Σωκράτης χρησιμοποιούσε κατά σύστημα τη « διαλεκτική μέθοδο ». Ενώ ο Πλάτωνας αποκαλούσε αυτόν που ήξερε να κάνει διάλογο «αληθώς φιλόσοφο ». Όπου δεν υπάρχει διάλογος, επικρατεί λογομαχία, αντιδικία, οχλαγωγία, εμπάθεια, ένταση, διαμάχη, πόλεμος, αδιέξοδο!

ΚΑΠΟΙΕΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ...

Οι γονείς ας αναθεωρήσουν το αλάθητό τους και τα παιδιά ας παραδεχθούν κάτι σημαντικό που δεν έχουν. Την εμπειρία και τις γνώσεις της ζωής. Είναι απαραίτητο, τουλάχιστον να τις ακούσουν απ' τους άλλους. Απ' αυτούς που τις κατέχουν. Ιδιαίτερα δε απ' τους γονείς που στα σίγουρα τους αγαπούν. Οι φίλοι, έφηβοι κι αυτοί, γνωρίζουν ασφαλώς όσα και οι ίδιοι!

Για μια επιτυχή συνάντηση απαιτείται ψυχική δύναμη, υπομονή, πόνος, κόπος, χρόνος. Η ευθύνη για τη συνάντηση αυτή βαρύνει τους γονείς. Αυτοί πρώτοι θα παραμερίσουν τον εγωισμό τους, θα πιέσουν την καρδιά τους, θα ξεχάσουν την πικρία τους, θα ομολογήσουν τα λάθη τους, θα απλώσουν το χέρι στα παιδιά τους, προκειμένου να κερδίσουν μια όμορφη και μόνιμη συνοδοιπορία.

Οι νέοι συνεχώς παραπονιούνται ότι οι γονείς τους δεν τους δείχνουν εμπιστοσύνη. Όμως μήπως πραγματικά δεν την αξίζουν; Μήπως εμπνέουν ανησυχία για τις όντως ανεύθυνες, επικίνδυνες και ανώριμες επιλογές τους; Ποιος δεν θα δείξει εμπιστοσύνη στον πραγματικά υπεύθυνο άνθρωπο; Σ' αυτόν που ξέρει τί θέλει, που γνωρίζει να το διεκδικεί σωστά και ξέρει γιατί το θέλει κι αν όντως τον ωφελεί;

Ο Μάικλ Άρτζυλ τονίζει για την αγωγή των νέων για μια σωστή κοινωνία: "Χρειάζεται εγκαρδιότητα και σταθερότητα. Χωρίς εγκαρδιότητα η σχέση καταρρέει. Χωρίς σταθερότητα δεν λειτουργεί ο έλεγχος και δεν μπορεί να ασκηθεί επιρροή».

Και για τις δύο πλευρές δεν είναι δύσκολο να οπλισθούν με υπομονή, κατανόηση, συμπάθεια και ανοχή.

Έπειτα ο ρόλος των γονιών δεν είναι μόνο να εγκρίνουν ή να απορρίπτουν τις ενέργειες ή τα λόγια των παιδιών τους, αλλά και να προσπαθούν από κοινού να βρουν λύσεις παραδεκτές κι από τις δύο πλευρές. Πολλοί γονείς είναι ανάγκη να ξεχάσουν τη δική τους εφηβική ηλικία, τη δική τους νιότη και να πάψουν να βλέπουν τα παιδιά τους κάτω απ' το πρίσμα της δικής τους περασμένης εποχής. Αρκεί 
να τονίζουν το πραγματικά σωστό, αυτό που είναι σύμφωνο με το νόμο του Θεού.

Και οι γονείς, αλλά και τα παιδιά, πρέπει να γνωρίζουν ότι η εφηβεία είναι περίοδος κρίσης και αναταραχής, μια περίοδος έκρηξης του είναι, εποχή αντιδράσεων και διαφωνιών. Είναι μια θύελλα της ζωής που κάποτε θα περάσει. Ευτυχείς όσοι τη διέλθουν μ' επιτυχία και δεν χαθούν στα πέλαγα. Συνεπώς πρέπει να δώσουν τα χέρια, να ενώσουν τις δυνάμεις τους, να πορευθούν μαζί.

Και κάτι ακόμη σημαντικό. Ας έχουν οι γονείς ανοικτές τις γέφυρες επικοινωνίας από αρχής. Από τότε που το παιδί τους είναι μικρό. Ας το μάθουν να συζητά μαζί τους, ας το κάνουν να νοιώθει άνετα μαζί τους. Όσο αυτό μεγαλώνει, το πρόβλημα γίνεται όλο και πιο δύσκολο. Σπάνια οι γονείς τα καταφέρνουν, όταν για πρώτη φορά προσπαθούν να επικοινωνήσουν τότε που το παιδί τους βρίσκεται για τα καλά στην εφηβεία.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Διάβασα κάπου τούτο: Όσο οι άνθρωποι θα παραμένουν αποπνευματωμένοι, δεν υπάρχει ελπίδα συναντήσεώς τους. Θα αντιμάχονται, συνεχώς, ως άτομα, αφού θα αρνούνται να αναπτυχθούν ως πρόσωπα. Εκείνο που ενεργοποιεί τον άνθρωπο για τη λυτρωτική του έξοδο απ' τον ατομισμό και τον βοηθάει στην επανασύνδεσή του με τον άλλον είναι το Πνεύμα. Είναι η Πίστη, η Χριστιανική Πίστη, είναι ο αλάνθαστος κανόνας της ζωής και το μέσο της αρμονικής συμβίωσης μεταξύ των ανθρώπων».

Κι αναρωτήθηκα. Μήπως τελικά και το « Χάσματων γενεών » , είναι κι αυτό πρόβλημα ηθικό, μήπως κι αυτό είναι θέμα πίστης; Γιατί πραγματικά ο άνθρωπος που έχει Θεό μέσα του, μόνο αυτός δίνει αληθινά το χέρι στον άλλον ...